آموزش مجازی به روشی از یادگیری گفته میشود که در آن فرد بدون نیاز به حضور فیزیکی در کلاس، از طریق لپتاپ، کامپیوتر یا حتی سایر ابزارهای دیجیتال به محتوای آموزشی دسترسی پیدا میکند. این آموزش میتواند بهصورت آنلاین و با اتصال به اینترنت انجام شود، که در آن فراگیر در کلاسهای از پیش تعیینشده شرکت میکند و از طریق ویدئوکنفرانس، چت یا گفتوگوی مجازی با مدرس و دیگران در ارتباط است. همچنین ممکن است آموزش بهصورت آفلاین ارائه شود؛ یعنی منابع آموزشی از قبل تهیه شده باشند و فرد بتواند در هر زمان دلخواه آنها را مطالعه کند. در این حالت، برخلاف آموزش آنلاین، تعامل همزمان با مدرس وجود ندارد و رفع اشکال بیشتر بر عهده خود فرد است، مگر اینکه پشتیبانی آموزشی نیز در نظر گرفته شده باشد.
آموزش مجازی
مزایای آموزش مجازی
مقرون به صرفه بودن از لحاظ مالی و زمانی
در این نوع آموزش دیگر نیازی به صرف هزینههای معمول آموزش حضوری (مالی و زمانی) یعنی هزینه تجهیزات، اجاره مکان، رفتوآمد و … نیست. یک لپتاپ یا کامپیوتر، اتصال به اینترنت و یا خرید پکیج آموزشی کافی است. در کل هزینه آموزش مجازی یک پنجم آموزش حضوری برآورد شده است
در دسترس بودن و انعطافپذیری
این نوع آموزش ۲۴/۷ است بدین معنا که فراگیران در سرتاسر جهان میتوانند یک دوره آموزش مجازی را با سرعت، زمان و مکان دلخواه خود و هر زمانی که از نظر ذهنی برای یادگیری آماده بودند، بگذرانند. آموزش مجازی در کل محدود به فضا (امکانات) یا مرزهای جغرافیایی (دسترسی در سراسر جهان) نیست. البته توجه داشته باشید اگر آموزش آنلاین باشد باز هم محدودیت زمانی ممکن است داشته باشد ولی با این حال باز هم قابل دسترستر از آموزش حضوری است و با ضبط برنامه و دانلود آن مبحث فرد میتواند خود را به بقیه برساند
گزارش و نظارت
دورههای آموزش مجازی عمدتاً بر روی سیستمهای مدیریت یادگیری (LMS) ارائه میشوند که به شیوهای کارآمد امکان ردیابی و نظارت بر پیشرفت، استفاده و سایر پارامترهای هر فراگیر را به صورت خودکار، فراهم میکنند.
یکسان بودن محتوای آموزشی
آموزش مجازی با یکپارچه ساختن ارائه مطالب، تجربه یادگیری یکسانی را برای همه فراهم میکند و به دلیل اینکه محتوای هر دوره یکسان و استاندارد است، همه افراد اطلاعات یا دستورالعملها را دقیقاً به یک شکل دریافت میکنند.حتی اگر همان مربی آموزش را در مکانهای مختلف و با گروههای مختلف ارائه دهد، نیازی به سازگاری با شرایط اخلاقی مربیان متفاوت یا محیط آموزشی نیست. همچنین مطالب غیرضروری حذف میشود و خلاصه مفید مطالب در خصوص همان موضوع آموزش ارائه میشود
آموزش در مکان انتخابی فرد
آموزش مجازی را میتوان در فضایی که فرد آشنا و راحت مانند دفتر کار یا خانه برگزار کرد. همچنین برخی از افراد دارای معلولیت جسمی یا درونگرا هستند و یادگیری در فضایی شلوغ، همراه با آدمهای عادی که ممکن است قضاوتشان کنند باعث اضطراب آنها میشود. پس این آموزشها به آنها اجازه ناشناس ماندن را میدهد تا افکار خود را بدون ترس از قضاوت دیگران مطرح کنند و در نتیجه به موفقیت بیشتری نیز میرسند.
برگزاری با کمترین تعداد فراگیر
برخلاف آموزش حضوری که در اکثر مواقع باید تعداد نفرات برای تشکیل به حد نصاب مورد نظر موسسه برسد یا برای یک پروژه، زمان کافی برای آموزش تعداد زیادی از افراد یا امکانات لازم برای انجام آموزش فراهم باشد تا برگزار شود؛ در آموزش مجازی میتوان کلاسهای مجازی آنلاین را با کمترین تعداد نیز برگزار کرد. در مورد آموزش مجازی آفلاین نیز با یک نفر هم که خود شخص فراگیر دوره را تهیه میکند قابل برگزاری است.
امکان دسترسی فردی به کلیه مباحث آموزشی به دفعات
در آموزش مجازی امکان یادگیری و مطالعه بیش از یکبار در هر زمانی وجود دارد و فراگیر هر زمان مبحثی را متوجه نشد میتواند دوباره آن را پخش کند یا هر زمان بخواهد مبحث را قطع کند و بعد ادامه دهد و مانند کلاس حضوری نیازی نیست وقت بقیه افراد برای سوال تکراری هدر برود.
تنوع بیشتر آموزش مجازی
در این نوع آموزش به دلیل راحت بودن برگزاری از نظر زمان یا مکان فراگیر میتواند چندین نوع آموزش مختلف انتخاب کرده و با توجه به شرایط خود برنامهریزی کند و آموزش ببیند.
معایب آموزش آنلاین
احساس انزوا و گوشه گیری و دوری از اجتماع
آموزشهای مجازی بر روی خلقوخوی افراد تاثیر زیادی میگذارد و باعث میشود فراگیر از اجتماع و تعامل با دیگران دور بماند و به انزوا کشیده شود.
کاهش انگیزه و رقابت برای ادامه دوره
دور شدن از محیط آموزش حضوری و کار گروهی و عدم وجود افراد دیگر برای رقابت کمکم انگیزه فراگیر برای ادامه از بین میرود و این مورد از معایب بزرگ این نوع آموزش است.
عدم تشخیص تقلب
در دورههای آموزش مجازی به دلیل عدم حضور فیزیکی فراگیر و نبود نظارت لازم در زمان برگزاری آزمونها استفاده از تقلب و فریب سیستم آموزشی از سوی فراگیر زیاد است.
عدم تعامل حضوری با مربی یا استاد
در طول دوره آموزشی یکی از اثرگذارترین موارد بر یادگیری افراد دریافت بازخورد تایید یا نقد از سوی مربیان است که در آموزش مجازی این مورد مهم که در روند پیشرفت افراد تاثیر بسزایی دارد عملا یا خیلی کم است یا وجود ندارد.
کارآمد نبودن برای برخی رشتهها
دورهها و رشتههای خاصی وجود دارد که به دلیل مولفههای کاربردی و عملی به سادگی نمیتوان به صورت آنلاین تدریس کرد. به عنوان مثال رشتههای پزشکی خودروسازی، دندانپزشکی، معماری و … با آموزش دروس عملی از طریق اینترنت مشکل دارند
عدم دسترسی به امکانات لازم
درست است که شاید آموزش مجازی کم هزینهتر باشد اما تهیه لپتاپ، گوشی اسمارت و یا کامپیوتر یا خرید پکیجهای آموزشی و دسترسی به اینترنت ممکن است برای همه افراد میسر نباشد.